Câu 251–500

Tuần trăng khuyết, đĩa dầu hao,

Mặt mơ tưởng mặt, lòng ngao ngán lòng.

Buồng văn hơi giá như đồng,

Trúc se ngọn thỏ, tơ chùng phím loan.

Mành Tương phất phất gió đàn,

Hương gây mùi nhớ, trà khan giọng tình.

Vì chăng duyên nợ ba sinh,

Thì chi đem thói khuynh thành trêu ngươi.

Bâng khuâng nhớ cảnh, nhớ người,

Nhớ nơi kỳ ngộ vội dời chân đi.

Một vùng cỏ mọc xanh rì,

Nước ngâm trong vắt, thấy gì nữa đâu!

Gió chiều như gợi cơn sầu,

Vi lô hiu hắt như màu khảy trêu.

Nghề riêng nhớ ít tưởng nhiều,

Xăm xăm đè nẻo Lam Kiều lần sang.

Thâm nghiêm kín cổng cao tường,

Cạn dòng lá thắm dứt đường chim xanh.

Lơ thơ tơ liễu buông mành,

Con oanh học nói trên cành mỉa mai.

Mấy lần cửa đóng then cài,

Đầy thềm hoa rụng, biết người ở đâu?

Tần ngần đứng suốt giờ lâu,

Dạo quanh chợt thấy mái sau có nhà.

Là nhà Ngô Việt thương gia,

Buồng không để đó người xa chưa về.

Lấy điều du học hỏi thuê,

Túi đàn cặp sách đề huề dọn sang.

Có cây, có đá sẵn sàng,

Có hiên Lãm thúy, nét vàng chưa phai.

Mừng thầm chốn ấy chữ bài,

Ba sinh âu hẳn duyên trời chi đây.

Song hồ nửa khép cánh mây,

Tường đông ghé mắt ngày ngày hằng trông.

Tấc gang động khóa nguồn phong,

Tịt mù nào thấy bóng hồng vào ra.

Nhẫn từ quán khách lân la,

Tuần trăng thấm thoắt nay đà thèm hai.

Cách tường phải buổi êm trời,

Dưới đào dường có bóng người thướt tha.

Buông cầm xốc áo vội ra,

Hương còn thơm nức, người đà vắng tanh.

Lần theo tường gấm dạo quanh,

Trên đào nhác thấy một cành kim thoa.

Giơ tay với lấy về nhà:

Này trong khuê các đâu mà đến đây?

Ngẫm âu người ấy báu này,

Chẳng duyên chưa dễ vào tay ai cầm!

Liền tay ngắm nghía biếng nằm,

Hãy còn thoang thoảng hương trầm chưa phai.

Tan sương đã thấy bóng người,

Quanh tường ra ý tìm tòi ngẩn ngơ.

Sinh đà có ý đợi chờ,

Cách tường lên tiếng xa đưa ướm lòng:

Thoa này bắt được hư không,

Biết đâu Hợp Phố mà mong châu về?

Tiếng Kiều nghe lọt bên kia:

Ơn lòng quân tử sá gì của rơi,

Chiếc thoa nào của mấy mươi

Mà lòng trọng nghĩa khinh tài xiết bao!"

Sinh rằng: "Lân lý ra vào,

Gần đây nào phải người nào xa xôi,

Rày nhờ được chút thơm rơi

Kể đà thiểu não lòng người bấy nay!

Bấy lâu mới được một ngày,

Dừng chân gạn chút niềm tây gọi là"

Vội về thêm lấy của nhà,

Khuyến vàng đôi chiếc, khăn là một vuông

Thang mây qua bước ngọn tường,

Phải người hôm nọ rõ ràng chẳng như.

Sượng sùng giữ ý rụt rè,

Kẻ nhìn rõ mặt, người e cúi đầu

Rằng: "Từ ngẫu nhỉ gặp nhau

Thầm trông trộm nhớ bấy lâu đã chồn,

Xương mai tính đã rũ mòn

Lần lừa ai biết hãy còn hôm nay!

Vuông tròn nhờ cậy cung mây

Trần trần một phận ấp cây đã liều!

Tiện đây xin một đôi điều

Đài gương soi đến dấu bèo cho chăng?"

Ngần ngừ nàng mới thưa rằng:

Thói nhà băng tuyết, chất hằng phỉ phong

Dù khi lá thắm chỉ hồng

Nên chăng thì cũng tại lòng mẹ cha

Nặng lòng xót liễu vì hoa

Trẻ thơ đã biết đâu mà dám thưa!"

Sinh rằng: Rày gió mai mưa,

Ngày xuân đã dễ tình cờ mấy khi!

Dù chăng xét tấm tình si,

Thiệt đây mà có ích gì cho ai?

Chút chi gắn bó một hai,

Cho đành rồi sẽ liệu bài mối manh,

Khuôn thiên dù phụ tấc thành,

Cũng liều bỏ quá xuân xanh một đời,

Lượng xuân dù quyết hẹp hòi

Công đeo đuổi chẳng thiệt thòi lắm ru?"

Lặng nghe lời nói như ru,

Chiều xuân dễ khiến nét thu ngại ngùng

Rằng: "Trong buổi mới lạ lùng,

Nể lòng có lẽ, cầm lòng cho đang?

Đã lòng quân tử đa mang

Một lời vâng tạc đá vàng thủy chung!"

Được lời như cởi tấm lòng,

Giở kim thoa với khăn hồng trao tay,

Rằng: "Trăm năm cũng từ đây,

Của tin gọi một chút này làm ghi".

Sẵn tay bả quạt hoa quỳ,

Với cành thoa ấy tức thì đổi trao.

Một lời gắn bó tất giao

Mé sau nhường có xôn xao tiếng người,

Vội vàng lá rụng hoa rơi

Chàng về viện sách, nàng dời lầu trang.

Từ phen đá biết tuổi vàng,

Tình càng thấm thía lòng càng ngẩn ngơ.

Sông Tương một dải nông sờ,

Bên trông đầu nọ, bên chờ cuối kia

Một tuồng tuyết chở sương che

Tin xuân đâu dễ đi về cho năng

Lần lần ngày gió đêm trăng

Thưa hồng rậm lục đã chừng xuân qua.

Ngày vừa sinh nhật ngoại gia,

Trên hai đường, dưới nữa là hai em,

Tưng bừng sắm sửa áo xiêm,

Biện dâng một lễ, xa đem tấc thành.

Nhà hương thanh vắng một mình

Ngẫm cơ hội ngộ đã dành hôm nay.

Thời trân thức thức sẵn bày,

Gót sen thoăn thoắt dạo ngay mé tường.

Cách hoa sẽ dặng tiếng vàng,

Dưới hoa đã thấy có chàng đứng trông:

Trách lòng hờ hững với lòng,

Lửa hương chốc để lạnh lùng bấy lâu,

Những là đắp nhớ đổi sầu,

Tuyết sương nhuốm nửa mái đầu hoa râm".

Nàng rằng: "Gió bắt mưa cầm,

Đã cam tệ với tri âm bấy chầy,

Vắng nhà được buổi hôm nay,

Lấy lòng gọi chút ra đây tạ lòng

Lần theo núi giả đi vòng,

Cuối tường nhường có nẻo thông mới rào,

Xắn tay mở khóa động đào,

Rẽ mây trông tỏ lối vào Thiên Thai.

Mặt nhìn mặt, càng thêm tươi,

Bên lời vạn phúc, bên lời hàn huyên

Sánh vai về chốn tư hiên,

Góp lời phong nguyệt, nặng nguyền non sông.

Trên yên bút giá thi đồng,

Đạm thanh một bức trang tùng treo trên.

Phong sương được vẻ thiên nhiên,

Mặn khen nét bút càng nhìn càng tươi,

Sinh rằng: "Phác họa vừa rồi,

Phẩm đề xin một vài lời thêm hoa!"

Tay tiên gió táp mưa sa

Khoảng trên dừng bút thảo và bốn câu.

Khen: "Tài nhả ngọc, phun châu,

Nàng Ban ả Tạ cũng đâu thế này!

Kiếp tu xưa ví chưa dày,

Phúc nào nhắc được giá này cho ngang!

Nàng rằng: Trộm liếc dung quang,

Chẳng sân bội ngọc cũng phường kim môn.

Nghĩ mình phận mỏng cánh chuồn,

Khuôn xanh biết có vuông tròn mà hay?

Nhớ từ năm hãy thơ ngây,

Có người tướng sĩ đoán ngay một lời:

Anh hoa phát tiết ra ngoài,

Nghìn thu bạc mệnh một đời tài hoa.

Trông người lại ngẫm đến ta,

Một dầy một mỏng biết là có nên?'

Sinh rằng: Giải cấu là duyên,

Xưa nay nhân định thắng nhiên cũng nhiều.

Ví dù giải kết đến điều,

Thì đem vàng đá mà liều với thân!

Đủ điều trung khúc ân cần,

Lòng xuân phơi phới chén xuân tàng tàng.

Ngày vui ngắn chẳng đầy gang,

Trông ra ác đã ngậm gương non đoài.

Vắng nhà chẳng tiện ngồi dai,

Giã chàng nàng mới kíp dời song sa.

Đến nhà vừa thấy tin nhà,

Hai thân còn dở tiệc hoa chưa về.

Cửa ngoài vội rủ rèm the,

Xăm xăm băng lối vườn khuya một mình.

Nhặt thưa gương giọi đầu cành,

Ngọn đèn trông lọt trướng huỳnh hắt hiu.

Sinh vừa tựa án thiu thiu,

Dở chiều như tỉnh dở chiều như mê.

Tiếng sen sẽ động giấc hòe,

Bóng trăng đã xế hoa lê lại gần.

Bâng khuâng đỉnh Giáp non Thần,

Còn ngờ giấc mộng đêm xuân mơ màng.

Nàng rằng: Khoảng vắng đêm trường,

Vì hoa nên phải đánh đường tìm hoa.

Bây giờ rõ mặt đôi ta,

Biết đâu rồi nữa chẳng là chiêm bao?

Vội mừng làm lễ rước vào,

Đài sen nối sáp song đào thêm hương.

Tiên thề cùng thảo một chương,

Tóc mây một món dao vàng chia đôi.

Vầng trăng vằng vặc giữa trời,

Đinh ninh hai mặt một lời song song.

Tóc tơ căn vặn tấc lòng,

Trăm năm tạc một chữ đồng đến xương.

Chén hà sánh giọng quỳnh tương,

Dải là hương lộn bình gương bóng lồng.

Sinh rằng: Gió mát trăng trong,

Bấy lâu nay một chút lòng chưa cam.

Chày sương chưa nện cầu Lam,

Sợ lần khân quá ra sàm sỡ chăng?

Nàng rằng: Hồng diệp xích thằng,

Một lời cũng đã tiếng rằng tương tri.

Đừng điều nguyệt nọ hoa kia.

Ngoài ra ai lại tiếc gì với ai.

Rằng: Nghe nổi tiếng cầm đài,

Nước non luống những lắng tai Chung Kỳ.

Thưa rằng: Tiện kỹ sá chi,

Đã lòng dạy đến dạy thì phải vâng.

Hiên sau treo sẵn cầm trăng,

Vội vàng Sinh đã tay nâng ngang mày.

Nàng rằng: Nghề mọn riêng tay,

Làm chi cho bận lòng này lắm thân!

So dần dây vũ dây văn,

Bốn dây to nhỏ theo vần cung thương.

Khúc đâu Hán Sở chiến trường,

Nghe ra tiếng sắt tiếng vàng chen nhau.

Khúc đâu Tư mã Phượng cầu,

Nghe ra như oán như sầu phải chăng!

Kê Khang này khúc Quảng lăng,

Một rằng lưu thủy hai rằng hành vân.

Qua quan này khúc Chiêu Quân,

Nửa phần luyến chúa nửa phần tư gia.

Trong như tiếng hạc bay qua,

Đục như tiếng suối mới sa nửa vời.

Tiếng khoan như gió thoảng ngoài,

Tiếng mau sầm sập như trời đổ mưa.

Ngọn đèn khi tỏ khi mờ,

Khiến người ngồi đó cũng ngơ ngẩn sầu.

Khi tựa gối khi cúi đầu,

Khi vò chín khúc khi chau đôi mày.

Rằng: Hay thì thật là hay,

Nghe ra ngậm đắng nuốt cay thế nào!

Lựa chi những bậc tiêu tao,

Dột lòng mình cũng nao nao lòng người?

Rằng: Quen mất nết đi rồi,

Tẻ vui thôi cũng tính trời biết sao!

Lời vàng âm lĩnh ý cao,

Họa dần dần bớt chút nào được không.

Hoa hương càng tỏ thức hồng,

Đầu mày cuối mắt càng nồng tấm yêu.

Sóng tình dường đã xiêu xiêu,

Xem trong âu yếm có chiều lả lơi.