Tiểu truyện ông Nguyễn Dữ
« Truyền kỳ mạn lục » là một bộ sách cổ của ta, đã có nhiều người biết tiếng; người viết ra sách ấy là ông Nguyễn Dữ đời Lê.
Nguyễn tiên-sinh người làng Đỗ-tùng huyện Trường-lân thuộc về thừa-tuyên Hải-dương, con ông Nguyễn Tường-Phiếu, tiến-sĩ khoa Bính-dần niên-hiệu Hồng-đức thứ 27 (1496) nhà Lê, làm quan đến Thượng-thư, khi mất được thờ làm phúc-thần.
Tiên-sinh thủa nhỏ rất chăm học, xem rộng nhớ nhiều, từng là người học-trò thông-minh có tiếng ở cửa cụ trạng Nguyễn Bỉnh Khiêm. Lớn lên đi thi đỗ hương-tiến, rồi có trúng nhất nhị trường trong một vài khoa thi hội.
Kế đó tiên-sinh được bổ chức tri-huyện Thanh-toàn. Nhưng mới tại nhiệm được một năm, tiên-sinh tự thấy chán-nản, xin từ chức về nhà nuôi mẹ cho toàn đạo hiếu, trải mấy tinh sương, bước chân không đặt đến thành-thị.
Trong khi ở nhà, tiên-sinh chỉ ham vui với văn-chương sách-vở, người ta gọi là nhà xử-sĩ, nghĩa là một kẻ sĩ ẩn-dật.
Năm sinh năm mất của tiên-sinh, hiện chưa thể tra-cứu vào đâu để biết được rõ, chỉ biết áng chừng tiên-sinh sống vào khoảng từ đời Cảnh-thống (1498-1504) cho đến hết đời Tiền Lê sang đầu đời Mạc mà thôi.
Hết Tiểu truyện ông Nguyễn Dữ
Đây là chương 1/23 của Truyền kỳ mạn lục. Truyền kỳ mạn lục là tác phẩm truyền kỳ của Nguyễn Dữ (thế kỷ XVI), bản dịch tiếng Việt của Trúc Khê Ngô Văn Triện (1901–1947).
Chuyện đến đâu rồi?
Chương mở đầu giới thiệu bộ sách cổ "Truyền kỳ mạn lục" và tác giả Nguyễn Dữ, người làng Đỗ Tùng ở Hải Dương, con của tiến sĩ Nguyễn Tường Phiếu. Thủa nhỏ ông chăm học, là học trò giỏi của Nguyễn Bỉnh Khiêm, đỗ hương tiến rồi được bổ làm tri huyện Thanh Toàn. Chỉ một năm sau ông chán nản xin từ chức, về nuôi mẹ và sống ẩn dật, ham văn chương sách vở.
Tác giả và dịch giả mất từ năm 1975 trở về trước — tác phẩm đã hết thời hạn bảo hộ quyền tác giả, được đăng toàn văn. Nguồn: vi.wikisource.org/wiki/Truyền kỳ mạn lục.