Câu 1–90
Trải vách quế gió vàng hiu hắt
Mảnh vũ y lạnh ngắt như đồng
Oán chi những khách tiêu phòng
Mà xui phận bạc nằm trong má đào.
Duyên đã may cớ sao lại rủi?
Nghĩ nguồn cơn dở dói sao đang?
Vì đâu nên nỗi dở dang
Nghĩ mình, mình lại thêm thương nỗi mình!
Trộm nhớ thuở gây hình tạo hóa
Vẻ phù dung một đóa khoe tươi
Nụ hoa chưa mỉm miệng cười
Gấm nàng Ban đã lạt mùi thu dung.
Áng đào kiểm đâm bông não chúng
Khóe thu ba rợn sóng khuynh thành
Bóng gương lấp loáng trong mành
Cỏ cây cũng muốn nổi tình mây mưa.
Chìm đáy nước cá lừ đừ lặn
Lửng lưng trời nhạn ngẩn ngơ sa
Hương trời đắm nguyệt say hoa
Tây Thi mất vía, Hằng Nga giật mình.
Câu cẩm tú đàn anh họ Lý
Nét đan thanh bậc chị chàng Vương
Cờ tiên rượu thánh ai đang
Lưu Linh, Đế Thích là làng tri âm.
Cầm điếm nguyệt phỏng tầm Tư Mã
Địch lầu thu dường gã Tiêu Lang
Dẫu nghề tay múa miệng xang
Thiên tiên cũng xếp nghê thường trong trăng.
Tài sắc đã vang lừng trong nước
Bướm ong còn xao xác ngoài hiên
Tai nghe nhưng mắt chưa nhìn
Bệnh Tề Tuyên đã nổi lên đùng đùng.
Hoa xuân nọ còn phong nộn nhụy
Nguyệt thu kia chưa hé hàn quang
Hồng lâu còn khóa then sương
Thâm khuê còn rấm mùi hương khuynh thành.
Làng cung kiếm rắp ranh bắn sẻ
Khách công hầu ngấp nghé mong sao
Vườn xuân bướm hãy rào rào
Thấy hoa mà chẳng lối vào tìm hương.
Gan chẳng đá khôn dường khá chuyển
Mặt phàm kia dễ đến Thiên Thai
Hương trời sá động trần ai
Dẫu vàng nghìn lạng dễ cười một khi.
Ngẫm nhân sự cớ gì ra thế
Sợi xích thằng đâu để vướng chân
Vắt tay nằm nghĩ cơ trần
Nước dương muốn rẩy nguội dần lửa duyên.
Kìa thế cục như in giấc mộng
Máy huyền vi mở đóng khôn lường
Vẻ chi ăn uống sự thường
Cũng còn tiền định khá thương lọ là!
Đòi những kẻ thiên ma bách chiết
Hình thì còn bụng chết đòi nau
Thảo nào khi mới chôn nhau
Đã mang tiếng khóc ban đầu mà ra!
Khóc vì nỗi thiết tha sự thế
Ai bày trò bãi bể nương dâu?
Trắng răng đến thuở bạc đầu
Tử, sinh, kinh, cụ làm nau mấy lần.
Cuộc thành bại hầu cằn mái tóc
Lớp cùng thông như đúc buồng gan
Bệnh trần đòi đoạn tâm toan
Lửa cơ đốt ruột, dao hàn cắt da.
Gót danh lợi bùn pha sắc xám
Mặt phong trần nắng rám mùi dâu
Nghĩ thân phù thế mà đau
Bọt trong bể khổ, bèo đầu bến mê!
Mùi tục lụy lưỡi tê tân khổ
Đường thế đồ gót rỗ kỳ khu
Sóng cồn cửa bể nhấp nhô
Chiếc thuyền bào ảnh lô xô gập ghềnh?
Trẻ tạo hóa đành hanh quá ngán
Chết đuối người trên cạn mà chơi
Lò cừ nung nấu sự đời
Bức tranh vân cẩu vẽ người tang thương.
Đền vũ tạ nhện giăng cửa mốc
Thú ca lâu dế khóc canh dài
Đất bằng bỗng rấp chông gai
Ai đem nhân ảnh nhuốm mùi tà dương?
Mồi phú quý dử làng xa mã
Bả vinh hoa lừa gã công khanh
Giấc Nam Kha khéo bất bình
Bừng con mắt dậy thấy mình tay không!
Sân đào lý mây lồng man mác
Nền đỉnh chung nguyệt gác mơ màng
Cánh buồm bể hoạn mênh mang
Cái phong ba khéo cợt phường lợi danh.
Quyền họa phúc trời tranh mất cả
Chút tiện nghi chẳng trả phần ai
Hết Câu 1–90
Đây là phần 1/4 của Cung oán ngâm khúc. Cung oán ngâm khúc là tác phẩm thơ của Nguyễn Gia Thiều (1741–1798).
Chuyện đến đâu rồi?
Câu chuyện mở ra trong cung vắng lạnh giữa gió thu, nơi một cung nữ từng có nhan sắc khuynh thành nay ngồi một mình than thân phận bạc bẽo. Nàng nhớ lại thuở mới vào cung, khi vẻ đẹp và tài hoa cầm kỳ thi họa khiến cả thiên hạ ngưỡng mộ. Từ những kỷ niệm ấy, nàng suy ngẫm về cõi đời vô thường, cho rằng danh lợi và phú quý chỉ là mồi nhử của tạo hóa, rốt cuộc ai cũng trắng tay như một giấc mộng.
Tác giả mất từ năm 1975 trở về trước — tác phẩm đã hết thời hạn bảo hộ quyền tác giả, được đăng toàn văn. Nguồn: vi.wikisource.org/wiki/Cung oán ngâm khúc (bản phổ biến).