Câu 271–356
Mơ hồ nghĩ tiếng xe ra
Đốt phong hương hả mà hơ áo tàn.
Ai ngờ tiếng dế than ri rỉ
Giọng bi thu gọi kẻ cô phòng
Vắng tanh nào thấy vân mồng
Hơi thê lương lạnh ngắt song phi huỳnh.
Khi bóng thỏ chênh vênh trước nóc
Nghe vang lừng tiếng giục bên tai:
Đè chừng nghĩ tiếng tiều đòi
Nghiêng bình phấn mốc mà nhồi má nheo.
Ai ngờ tiếng quyên kêu ra rả
Điệu thương xuân khóc ả sương khuê
Lạnh lùng nào thấy ủ ê
Khí bi thu sực nức hè lạc hoa.
Tiếng thúy điện cười già ra gắt
Mùi quyền môn thắm rất nên phai
Nghĩ nên tiếng cửa quyền ôi
Thì thong thả vậy cũng thôi một đời.
Ví sớm biết lòng trời đeo đẳng
Dẫu thuê tiền cũng chẳng buồn tênh
Nghĩ mình lại ngán cho mình
Cái hoa đã trót gieo cành biết sao!
Miếng cao lương phong lưu nhưng lợm
Mùi hoắc lê thanh đạm mà ngon
Cùng nhau một giấc hoành môn
Lau nhau ríu rít cò con cũng tình.
Ví sớm biết phận mình ra thế
Giải kết điều ỏe họe làm chi?
Thà rằng cục mịch nhà quê
Dầu lòng nũng nịu nguyệt kia hoa này.
Chiều tịch mịch đã gầy bóng thỏ
Vẻ tiêu tao lại võ hoa đèn
Muốn đem ca tiếu giải phiền
Cười nên tiếng khóc, hát nên giọng sầu.
Ngọn tâm hỏa đốt rầu nét liễu
Giọt hồng băng thấm ráo làn son
Dơ buồn đến thú cỏn con
Trà chuyên nước nhất, hương dồn khói đôi.
Trong gang tấc mặt trời xa bấy!
Phận hẩm hiu nhường ấy vì đâu?
Sinh ly đòi rất thời Ngâu
Một năm còn thấy mặt nhau một lần.
Huống chi cũng lạm phần son phấn
Luống năm năm chực phận buồng không!
Khéo vô duyên với cửu trùng
Son nào nhuộm được má hồng cho tươi?
Vườn thượng uyển hoa cười với nắng
Lối đi về ai chẳng chiều ong?
Doành Nhâm một dải nông nông
Bóng dương bên ấy đứng trông bên này.
Tình rầu rĩ khôn khuây nhĩ mục
Chốn phòng không như giục mây mưa
Giấc chiêm bao những đêm xưa
Giọt mưa cửu hạn còn mơ đến rày.
Trên chín bệ có hay chăng nhẽ?
Khách quần thoa mà để lạnh lùng!
Thù nhau chi hỡi đông phong?
Góc vườn đãi nắng cầm bông hoa đào.
Tay tạo hóa cớ sao mà độc
Buộc người vào kim ốc mà chơi!
Chống tay ngồi nghĩ sự đời
Muốn kêu một tiếng cho dài kẻo căm!
Nơi lạnh lẽo nơi xem gần gặn
Há phai son nhạt phấn ru mà?
Trêu ngươi chi bấy trăng già?
Sao cho chỉ thắm mà ra tơ mành?
Lòng ngán ngẫm buồn tênh mọi nỗi
Khúc sầu tràng bối rối đường tơ
Ngọn đèn phòng động đêm xưa
Chòm hoa tịnh đế trơ trơ chưa tàn.
Mà lượng thánh đa đoan kíp bấy!
Bỗng ra lòng rún rẩy vì sâu?
Bõ già tỏ nỗi xưa sau
Chẳng đem nỗi ấy mà tâu ngự cùng?
Đêm phong vũ lạnh lùng có một
Giọt ba tiêu thánh thót cầm canh
Bên tường thấp thoáng bóng huỳnh
Vách sương nghi ngút, đèn xanh lờ mờ.
Mắt chưa nhắp đồng hồ đã cạn
Cảnh tiêu điều ngao ngán dường bao!
Buồn này mới gọi buồn sao!
Một đêm nhớ cảnh biết bao nhiêu tình!
Bóng câu thoáng bên mành mấy nỗi
Những hương sầu phấn tủi bao xong?
Phòng khi động đến cửu trùng
Giữ sao cho được má hồng như xưa?
Hết tác phẩm
Đây là phần 4/4 của Cung oán ngâm khúc. Cung oán ngâm khúc là tác phẩm thơ của Nguyễn Gia Thiều (1741–1798).
Chuyện đến đâu rồi?
Trong cung vắng, gió thu hiu hắt, một người cung nữ từng có nhan sắc khuynh thành than thân phận bạc bẽo. Thuở mới vào cung, nàng rực rỡ tài sắc, được vua sủng ái trên trướng gấm, nhưng rồi ân tình dần phai nhạt và nàng bị bỏ quên nơi lầu Tần gác nguyệt. Đến chương cuối, nàng chỉ còn lắng nghe tiếng dế, tiếng quyên sầu tủi, thương cho mình cơm canh thanh đạm mà vẫn không được ai đoái hoài. Nàng oán trách tạo hóa đã trói buộc mình nơi chốn cung đình, lo dung nhan phai tàn và tự hỏi liệu có thể tâu bày nỗi lòng cùng đấng quân vương.
Tác giả mất từ năm 1975 trở về trước — tác phẩm đã hết thời hạn bảo hộ quyền tác giả, được đăng toàn văn. Nguồn: vi.wikisource.org/wiki/Cung oán ngâm khúc (bản phổ biến).