Câu 181–270
Lan mấy đóa lạc loài sơn dã
Uổng mùi hương vương giả lắm thay!
Gẫm như cân trất duyên này
Cam công đạt cái khăn này tắc ơ.
Tranh tỷ dực nhìn ưa chim nọ
Đồ liên chi lần trỏ hoa kia
Chữ Đồng lấy đấy làm ghi
Mượn điều thất tịch mà thề bách niên.
Hạt mưa đã lọt miền đài các
Những mừng thầm cá nước duyên may
Càng lâu càng lắm điều hay
Cho cam công kẻ nhúng tay thùng chàm.
Ai ngờ bỗng mỗi năm một nhạt
Nguồn ân kia chẳng tát mà vơi
Suy di đâu biết cơ trời
Bỗng không mà hóa ra người vị vong.
Đuốc vương giả chí công là thế
Chẳng soi cho đến khóe âm nhai
Muôn hồng nghìn tía đua tươi
Chúa xuân nhìn hái một hai bông gần.
Vốn đã biết cái thân cầu chõ
Cá no mồi cũng khó nhử lên
Ngán thay cái én ba nghìn
Một cây cù mộc biết chen cành nào?
Song đã cậy má đào chon chót
Hẳn duyên tươi phận tốt hơn người
Nào hay con tạo trêu ngươi
Hang sâu hé chút mặt trời lại râm.
Trong cung quế âm thầm chiếc bóng
Đêm năm canh trông ngóng lần lần
Khoảnh làm chi bấy chúa xuân?
Chơi hoa cho rữa nhụy dần lại thôi!
Lầu đãi nguyệt đứng ngồi dạ vũ
Gác thừa lương thức ngủ thu phong
Phòng tiêu lạnh ngắt như đồng
Gương loan bẻ nửa, dải đồng xẻ đôi.
Chiều ủ dột giấc mai khuya sớm
Vẻ bâng khuâng hồn bướm vẩn vơ
Thâm khuê vắng ngắt như tờ
Cửa châu gió lọt, rèm ngà sương gieo.
Ngấn phượng liễu chòm rêu lỗ chỗ
Dấu dương xa đám cỏ quanh co
Lầu Tần chiều nhạt vẻ thu
Gối loan tuyết đóng chăn cù giá đông.
Ngày sáu khắc tin mong nhạn vắng
Đêm năm canh tiếng lắng chuông rền
Lạnh lùng thay giấc cô miên
Mùi hương tịch mịch bóng đèn thâm u.
Tranh biếng ngắm trong đồ tố nữ
Mặt buồn trông trên cửa Nghiêm lâu
Một mình đứng tủi ngồi sầu
Đã than với nguyệt lại rầu với hoa!
Buồn một nỗi hồn đà khắc khoải
Ngán trăm chiều bước lại ngẩn ngơ
Hoa này bướm nỡ thờ ơ
Để gầy bông thắm để xơ nhụy vàng!
Đêm năm canh lần nương vách quế
Cái buồn này ai để giết nhau?
Giết nhau chẳng cái lưu cầu
Giết nhau bằng cái u sầu độc chưa!
Tay nguyệt lão chẳng xe thì chớ
Xe thế này có dở dang không?
Đang tay muốn dứt tơ hồng
Bực mình muốn đạp tiêu phòng mà ra!
Nào dạo lối vườn hoa năm ngoái
Đóa hồng đào hái buổi còn xanh
Trên gác phượng, dưới lầu oanh
Gối du tiên hãy rành rành song song.
Bây giờ đã ra lòng rẻ rúng
Để thân này cỏ úng tơ mành!
Đông Quân sao khéo bất tình?
Cành hoa tàn nguyệt, bực mình hoài xuân.
Nào lúc tựa lầu Tần hôm nọ
Cành liễu mành bẻ thuở đương tơ
Khi trướng ngọc, lúc rèm ngà
Mảnh xuân y hãy sờ sờ dấu phong.
Bây giờ đã ra lòng ruồng rẫy
Để thân này nước chảy hoa trôi
Hóa công sao khéo trêu ngươi
Bóng đèn tà nguyệt nhử mùi ký sinh.
Cảnh hoa lạc nguyệt minh dường ấy
Lửa hoàng hôn như cháy tấm son
Hoàng hôn thôi lại hôn hoàng
Nguyệt hoa thôi lại thêm buồn nguyệt hoa!
Buồn vì nỗi nguyệt tà ai trọng
Buồn vì điều hoa rụng ai nhìn
Tình buồn cảnh lại vô duyên
Tình trong cảnh ấy, cảnh bên tình này.
Khi trận gió lung lay cành bích
Nghe rì rầm tiếng mách ngoài xa
Hết Câu 181–270
Đây là phần 3/4 của Cung oán ngâm khúc. Cung oán ngâm khúc là tác phẩm thơ của Nguyễn Gia Thiều (1741–1798).
Chuyện đến đâu rồi?
Câu chuyện xoay quanh một cung nữ xinh đẹp, tài hoa, từng được vua sủng ái sau một đêm xuân ở điện. Ban đầu nàng tin vào duyên lành, nhưng ân tình dần nhạt phai. Nay nàng sống cô quạnh nơi lầu Tần gác nguyệt, nhớ những ngày vui bên vua và than thân trước cảnh hoa rụng, trăng tà, không ai đoái hoài.
Tác giả mất từ năm 1975 trở về trước — tác phẩm đã hết thời hạn bảo hộ quyền tác giả, được đăng toàn văn. Nguồn: vi.wikisource.org/wiki/Cung oán ngâm khúc (bản phổ biến).