Đống của với hai người
Một người kia gặp cơn túng ngặt,
Muốn vay ai, ai đắt mà vay.
Lưng không biết tính sao đây?
Quyết đi tự-tận phen này cho xong.
Thừng buộc cổ long-đong phải hết;
Dẫu chẳng toan cũng chết đói mà.
Ngẫm xem bụng dạ người ta,
Ai ưa nhịn đói mà qua kiếp người.
Gần đấy có một nơi nhà đổ,
Anh kiết ta đến đó liều mình.
Trên tường sẵn có đóng đanh:
Một dây thòng-lọng đã đành là xong.
Chẳng ngờ vách cũ không được tốt,
Đổ đánh ùm, vung một đống tiền.
Chàng ta đứng dậy nhặt liền:
Đem vàng đi thẳng còn quên chiếc thừng.
Cũng chẳng đếm xem chừng lẻ chẵn,
Mau bước chân vội lẩn về nhà.
Người có của bỗng chạy ra,
Thoát trông đã thấy tiền đà vắng tanh.
Kêu: « Trời hỡi! nay mình chưa chết,
Mà bạc tiền đã hết mất rồi.
Vậy thì chết quách đi thôi,
Dây đâu thắt cổ cho rồi một phen.
Thừng còn sẵn treo trên vách đổ,
Chỉ thiếu người chui cổ vào trong.
Thò đầu chàng quấn một vòng,
Chỉ trong giây-phút là xong một đời.
Nực cười chết đến nơi còn tính:
Tiền mua dây người ghính đỡ cho.
Ông trời sao khéo bầy trò,
Thừng kia của nọ, chéo-cho lạ đời.
Thương-hại thay những người bủn-xỉn,
Có của mà giấu kín một nơi;
Chẳng dám ăn, chẳng dám chơi,
Để cho kẻ cắp, hoặc người họ xa;
Cũng có khi người ta lấy hết,
Hoặc đất đen giữ diệt dưới sâu.
Tài-thần bỡn cợt lắm câu,
Bày ra trò lạ ở đâu ghẹo đời!
Ông muốn khiến một người thắt cổ,
Bỗng thừng kia, anh nọ chui vào.
Ông đùa những cách lạ sao?
Hết Đống của với hai người
Đây là chương 30/45 của Thơ ngụ ngôn La Fontaine. Thơ ngụ ngôn La Fontaine là tác phẩm văn học thiếu nhi của Jean de La Fontaine (1621–1695), bản dịch tiếng Việt của Nguyễn Văn Vĩnh (1882–1936).
Chuyện đến đâu rồi?
Thơ ngụ ngôn La Fontaine đưa người đọc qua chuỗi câu chuyện về loài vật và con người, mỗi bài đều mang một bài học ngắn gọn. Từ tiểu sử nhà thơ và lời dịch giả Nguyễn Văn Vĩnh, câu chuyện mở ra với Ve và Kiến, Cá con, Chó rừng gặp Chó nhà. Đến chương 30, các câu chuyện tiếp nối về tham lam, kiêu ngạo và sự lừa gạt: từ Con Gà đẻ trứng vàng, Con Thỏ và Rùa, đến Đống của với người túng ngặt nhặt được vàng rồi chủ vàng định tự tử.
Tác giả và dịch giả mất từ năm 1975 trở về trước — tác phẩm đã hết thời hạn bảo hộ quyền tác giả, được đăng toàn văn. Nguồn: vi.wikisource.org/wiki/Thơ ngụ ngôn La Fontaine (1951).