Hội đồng Chuột
Một con mèo tên là Trạng-Mỡ,
Bắt chuột nhiều long lở hầm hang.
Mèo đâu dữ-dội lạ dường!
Để cho đến nỗi sạch quang trong ngoài,
Họa còn sống một hai chú lỏi,
Đố dám thò ra khỏi cửa hang.
Chú nào cũng đói họng gang,
Trông thấy Trạng-Mỡ coi dường yêu-tinh.
May được buổi tiên-sinh chạy gái,
Chốn cao-xa trên mái nhà người.
Chuột thừa được lúc thảnh-thơi,
Họp nhau bàn việc kim thời nguy-nan.
Chú chuột già ra bàn ngay trước:
— Liệu mau mau trong bước hiểm nghèo,
Đem chuông mà buộc cổ mèo,
Để cho khi hắn leo-trèo tìm ta,
Leng-keng nghe hiệu là ta chạy.
Ai cũng khen mà lạy cụ-trùm.
Duy còn một việc đeo chuông,
Nghe như hơi khó tìm phương thi-hành.
Hỏi lũ chuột, thì anh từ-cáo,
Anh lại rằng:
— Đây lão dại gì?
Đã đành nơi chết ai đi.
Ngẩn-ngơ một lát rồi thì hội tan.
Té ra cuộc luận bàn thật hão.
Có lạ gì bàn láo xưa nay!
Chẳng là việc chuột thế này;
Việc dân, việc nước cũng hay bàn xằng.
Thơ rằng:
Nghị-luận còn dở-dang,
Triều-đình đông nhan-nhản,
Thi-hành lâm cục-trung,
Bá quan đà tận tán.
Hết Hội đồng Chuột
Đây là chương 32/45 của Thơ ngụ ngôn La Fontaine. Thơ ngụ ngôn La Fontaine là tác phẩm văn học thiếu nhi của Jean de La Fontaine (1621–1695), bản dịch tiếng Việt của Nguyễn Văn Vĩnh (1882–1936).
Chuyện đến đâu rồi?
Câu chuyện mở đầu bằng tiểu sử nhà thơ Jean de La Fontaine, người viết những bài thơ ngụ ngôn mang hàm ý sâu sắc, dịch qua bản của Nguyễn Văn Vĩnh. Từ đó, qua nhiều bài thơ, các loài vật như ve, kiến, chó rừng, cáo, cò, rùa, thỏ, mèo và chuột lần lượt hiện ra để răn dạy về lòng tham, sự tự kiêu, tính dễ tin và lối sống ở đời. Đến chương 32, lũ chuột bị mèo Trạng-Mỡ bắt gần hết, chỉ còn vài con trốn kỹ trong hang. Chúng họp hội đồng và nghĩ ra cách buộc chuông vào cổ mèo, nhưng không ai dám nhận việc, nên cuộc họp tan mà chẳng đi đến kết quả nào.
Tác giả và dịch giả mất từ năm 1975 trở về trước — tác phẩm đã hết thời hạn bảo hộ quyền tác giả, được đăng toàn văn. Nguồn: vi.wikisource.org/wiki/Thơ ngụ ngôn La Fontaine (1951).